Naturalne leczenie choroby Parkinsona: dieta, środki i metody

Spis treści

Wprowadzenie

Naturalne leczenie choroby Parkinsona – neurodegeneracyjna choroba układu nerwowego objawia się przede wszystkim drżeniem, sztywnością mięśni i spowolnieniem ruchowym. Jednak już we wczesnych stadiach choroba Parkinsona jest często mylona z zespołem niespokojnych nóg, co podkreśla znaczenie dokładnej diagnozy. W tym artykule wyjaśnimy, jak odróżnić chorobę Parkinsona od podobnych zaburzeń, i przedstawimy naturalne metody leczenia, suplementy diety oraz terapie holistyczne, które według najnowszych badań mogą stanowić pomocne uzupełnienie klasycznego leczenia. Dobrze przemyślane, oparte na dowodach naukowych podejście ma kluczowe znaczenie – tylko w ten sposób można w najlepszy sposób złagodzić objawy i poprawić jakość życia osób dotkniętych chorobą.

Parkinson czy zespół niespokojnych nóg – jak postawić właściwą diagnozę

Parkinson i zespół niespokojnych nóg (RLS) mają pewne wspólne objawy, ale różnią się znacznie pod względem przyczyny i wyglądu. RLS objawia się przede wszystkim silną potrzebą poruszania nogami, często towarzyszy mu nieprzyjemne mrowienie lub ciągnięcie, typowo w spoczynku, a zwłaszcza wieczorem lub w nocy. Objawy RLS ulegają krótkotrwałej poprawie podczas ruchu, co powoduje, że osoby dotknięte tą chorobą chodzą w nocy lub masują nogi. Natomiast choroba Parkinsona jest postępującą chorobą, w której dochodzi do obumierania komórek nerwowych produkujących dopaminę. Zaburzenia ruchowe, takie jak drżenie w spoczynku, bradykinezja (spowolnienie ruchów) i sztywność mięśni, występują głównie w ciągu dnia i nie ulegają trwałej poprawie poprzez zwykłe chodzenie.

Kolejna cecha odróżniająca: w przypadku RLS nie stwierdza się żadnych mierzalnych zmian w układzie dopaminowym mózgu – badania obrazowe, takie jak DaTSCAN, nie wykazują żadnych nieprawidłowości. Natomiast w przypadku choroby Parkinsona widoczne są wyraźne zmiany: utratę neuronów dopaminergicznych można uwidocznić za pomocą specjalnych badań. Ze względu na te podobieństwa ważne jest, aby w razie wątpliwości zweryfikować diagnozę. W razie wątpliwości należy zawsze skonsultować się ze specjalistą, który w razie potrzeby przeprowadzi dalsze badania. Pozwoli to uniknąć sytuacji, w której potencjalnie uleczalne RLS zostanie błędnie uznane za chorobę Parkinsona – lub odwrotnie, początkowy zespół Parkinsona zostanie przeoczony, ponieważ objawy zostaną pochopnie przypisane niespokojnym nogom. Prawidłowa diagnoza jest podstawą do rozpoczęcia odpowiedniej terapii i daje osobom dotkniętym chorobą najlepsze szanse na uzyskanie odpowiedniego wsparcia.

Naturalne leczenie choroby Parkinsona: ruch i styl życia

Oprócz leków istnieje wiele naturalnych metod leczenia, które można z powodzeniem stosować w przypadku choroby Parkinsona. Na pierwszym miejscu znajduje się ruch. Regularne uprawianie sportu i fizjoterapia mogą w sposób udowodniony złagodzić objawy i pozytywnie wpłynąć na przebieg choroby. Badania pokazują, że aktywność fizyczna sprzyja wydzielaniu substancji neuroprotekcyjnych – na przykład trening wytrzymałościowy zwiększa poziom niektórych czynników wzrostu w mózgu i wspomaga działanie dopaminy. Ćwiczenia takie jak tai chi, taniec lub joga wyraźnie poprawiają równowagę, koordynację i ruchomość, co zapobiega upadkom i zwiększa mobilność. Również fizjoterapia i logopedia (ćwiczenia mowy i głosu) należą do naturalnych metod poprawy ruchomości, postawy i mowy u pacjentów z chorobą Parkinsona. Ważne jest, aby wybrana aktywność sprawiała przyjemność – niezależnie od tego, czy są to spacery na świeżym powietrzu, pływanie czy specjalny trening taneczny dla osób z chorobą Parkinsona. Dzięki regularnej aktywności fizycznej osoby dotknięte chorobą często czują się bardziej niezależne i stabilne psychicznie.

Naturalne leczenie choroby Parkinsona poprzez redukcję stresu

Kolejnym elementem jest redukcja stresu. Stres psychiczny może nasilać objawy choroby Parkinsona; techniki relaksacyjne, takie jak medytacja, ćwiczenia oddechowe lub Qi Gong, pomagają wielu pacjentom zmniejszyć wewnętrzne napięcie. Pozytywny wpływ ma również lepszy sen – pomocne mogą być stałe pory snu, ciemna, cicha sypialnia i rytuały przed snem. Niektórzy pacjenci z chorobą Parkinsona cierpią również na nasilone zaburzenia snu lub intensywne sny; w takich przypadkach powinni porozmawiać z lekarzem o możliwych rozwiązaniach. Ogólnie rzecz biorąc, aktywny tryb życia i świadome podejście do własnego ciała mogą znacznie poprawić jakość życia osób z chorobą Parkinsona. Te naturalne środki nie zastępują leków, ale stanowią cenne uzupełnienie terapii i umożliwiają osobom dotkniętym chorobą aktywne przyczynianie się do stabilizacji swojego stanu zdrowia.

Odżywianie w chorobie Parkinsona: jaka dieta może pomóc?

Odżywianie odgrywa również ważną rolę w chorobie Parkinsona. Nie ma specjalnej „diety Parkinsona” w ścisłym tego słowa znaczeniu, ale zdrowa, zbilansowana dieta może pozytywnie wpływać na różne objawy i potencjalnie spowolnić przebieg choroby. Często szczególnie zalecana jest dieta śródziemnomorska, bogata w owoce, warzywa, produkty pełnoziarniste, ryby i oliwę z oliwek. Ten rodzaj diety dostarcza wielu antyoksydantów i nienasyconych kwasów tłuszczowych, które są powszechnie uważane za korzystne dla zdrowia mózgu i serca. W rzeczywistości najnowsze badania wskazują, że dieta śródziemnomorska lub pokrewna dieta MIND (połączenie diety śródziemnomorskiej i DASH) może przynosić korzyści w przypadku chorób neurodegeneracyjnych. Nie ma jeszcze absolutnych dowodów na hamujący wpływ na chorobę Parkinsona, ale badania trendów są obiecujące, a przede wszystkim taka zdrowa dieta w żadnym wypadku nie szkodzi.

Naturalne leczenie choroby Parkinsona poprzez zdrowie jelit

Na co konkretnie należy zwrócić uwagę? Po pierwsze, na wystarczające spożycie błonnika. Wielu pacjentów z chorobą Parkinsona boryka się z zaparciami, często już na wiele lat przed diagnozą. Dieta bogata w błonnik (dużo warzyw, sałata, produkty pełnoziarniste) i wystarczająca ilość płynów – co najmniej 1,5–2 litry wody dziennie – utrzymują jelita w dobrej kondycji. Jak już wspomniano, aktywność fizyczna również ma pozytywny wpływ na pracę jelit. Żywność probiotyczna, taka jak jogurt lub sfermentowane warzywa, może pozytywnie wpływać na florę jelitową; prowadzone są badania nad specjalnymi probiotykami, na przykład szczepem bakterii Lactobacillus plantarum PS128. Niewielkie badanie z użyciem tego probiotyku wykazało poprawę motoryki i jakości życia, chociaż konieczne są dalsze badania. Ogólnie rzecz biorąc, warto dbać o zdrowie jelit, ponieważ coraz więcej dowodów wskazuje na związek między jelitami a chorobą Parkinsona (tzw. „oś jelitowo-mózgowa”).

Rozkład białek

Kolejną kwestią jest optymalny rozkład białek w ciągu dnia. Lewodopa (L-Dopa), najważniejszy lek stosowany w leczeniu choroby Parkinsona, konkuruje w jelitach z białkami pochodzącymi z pożywienia o wchłanianie. Duże ilości białka spożywane bezpośrednio podczas głównych posiłków mogą zatem osłabiać lub opóźniać działanie lewodopy. Dlatego często zaleca się spożywanie pokarmów bogatych w białko (mięso, produkty mleczne, rośliny strączkowe) raczej wieczorem i przyjmowanie leku co najmniej 30 minut przed lub 1–2 godziny po większym posiłku. W ten sposób można poprawić wchłanianie.

Ogólnie rzecz biorąc, podstawą są świeże produkty, duża ilość warzyw i owoców, wystarczająca ilość kwasów tłuszczowych omega-3 (na przykład z tłustych ryb morskich, siemienia lnianego lub orzechów włoskich) oraz umiarkowane spożycie białka zwierzęcego.

Ekstremalne diety (takie jak ścisła dieta ketogeniczna lub wegańska) są badane pod kątem ich korzyści w przypadku choroby Parkinsona, ale jak dotąd nie ma jednoznacznych dowodów na to, że są one lepsze. Umiarkowane spożycie kawy wiąże się z nieco mniejszym ryzykiem wystąpienia choroby Parkinsona, ale nie jest jasne, czy ma to korzystny wpływ na przebieg choroby. Natomiast produkty mleczne należy spożywać tylko z umiarem – niektóre badania wskazują na możliwy związek z nieznacznie zwiększonym ryzykiem wystąpienia choroby Parkinsona, chociaż dane są niepewne. Ogólnie rzecz biorąc, świadome odżywianie wspiera zdrowie: może łagodzić objawy (na przykład poprzez zapobieganie niedoborom) i przyczynia się do dobrego samopoczucia i energii w codziennym życiu.

Naturalne leczenie choroby Parkinsona za pomocą suplementów diety

Wielu pacjentów zadaje sobie pytanie, czy suplementy diety mogą pomóc w powstrzymaniu choroby Parkinsona lub złagodzeniu jej objawów. Eksperci podchodzą do tego raczej ostrożnie: tabletki witaminowe i podobne produkty nie są lekami i nie podlegają rygorystycznym kontrolom urzędowym. Często ich działanie jest przeceniane, a ponadto są one drogie, nie mając jednoznacznie udowodnionych korzyści. Niemniej jednak istnieją pewne witaminy, minerały i substancje naturalne, które zostały zbadane w ramach badań naukowych. Poniżej znajduje się przegląd ważnych suplementów diety i aktualnych opinii naukowych na ich temat:

Koenzym Q10

Ten przeciwutleniacz był początkowo źródłem nadziei, ponieważ w badaniach komórkowych wykazał zdolność do ochrony komórek nerwowych. Był intensywnie badany, ale duże badania na ludziach nie wykazały żadnych znaczących korzyści. Koenzym Q10 wydaje się nie spowalniać postępu choroby Parkinsona.

Naturalne leczenie choroby Parkinsona za pomocą Mucuna pruriens (fasola swędząca)

Ajurwedyjska roślina lecznicza, której nasiona zawierają naturalną L-dopę. Badania kliniczne wykazały, że proszek z nasion Mucuna może przynieść porównywalną poprawę funkcji motorycznych jak dostępna w handlu lewodopa – w niektórych przypadkach nawet z szybszym początkiem działania i mniejszą dyskinezą (nadmiernymi ruchami). W badaniu z podwójnie ślepą próbą proszek z Mucuna w wysokich dawkach spowodował większą poprawę funkcji motorycznych i dłuższe działanie niż tradycyjna lewodopa. Jednak praktyczne zastosowanie jest trudne, ponieważ dawkowanie jest zmienne i brakuje standaryzowanego preparatu. Mucuna pruriens pozostaje jednak interesującym środkiem naturalnym, szczególnie w krajach o ograniczonym dostępie do leków.

Kwasy tłuszczowe omega-3

Te wielonienasycone kwasy tłuszczowe (zwłaszcza EPA i DHA z oleju rybnego) mają działanie przeciwzapalne i wspomagają błony komórkowe w mózgu. Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy łagodzą one objawy choroby Parkinsona. W niewielkim badaniu stwierdzono poprawę wyników motorycznych (skala UPDRS) po podaniu kwasów omega-3. Ogólnie rzecz biorąc, nie ma jednak jednoznacznych dowodów na bezpośrednie korzyści w przypadku choroby Parkinsona. Suplementy omega-3 w typowych dawkach nie są jednak szkodliwe – mają raczej ogólny wpływ na zdrowie (są dobre dla układu sercowo-naczyniowego) i stanowią część diety śródziemnomorskiej.

Naturalne leczenie choroby Parkinsona witaminą D

Niedobór witaminy D jest bardzo powszechny u pacjentów z chorobą Parkinsona. Witamina D jest ważna dla zdrowia kości, a najnowsze badania łączą jej niski poziom z częstszymi upadkami, zaburzeniami snu, a nawet wahaniami nastroju u osób z chorobą Parkinsona. Badanie z 2019 roku wykazało, że osoby z chorobą Parkinsona i niskim poziomem witaminy D częściej cierpiały na bezsenność i miały więcej problemów z równowagą. Naukowcy przypuszczają, że niedobór witaminy D może przyczyniać się do rozwoju choroby Parkinsona i uważają, że suplementacja witaminy D może być potencjalnie przydatna w przypadku objawów pozamotorycznych. Dlatego zaleca się sprawdzenie poziomu witaminy D i, w razie potrzeby, po konsultacji z lekarzem, przyjmowanie witaminy D – przynajmniej w celu wyrównania niedoboru.

Witamina B3 (niacyna)

Obecnie witamina B3 budzi duże zainteresowanie w środowisku naukowym. Nikotynamid rybozyd, forma witaminy B3, ma stymulować produkcję energii w komórkach. Nowe badanie kliniczne z 2023 r. (NR-SAFE) wykazało, że wysokie dawki (3000 mg dziennie) są bezpieczne i mogą złagodzić niektóre objawy choroby Parkinsona. Leczeni pacjenci wykazywali podwyższony poziom NAD (ważnej cząsteczki w metabolizmie komórkowym) i lepszą sprawność motoryczną w porównaniu z grupą placebo. Są to obiecujące wyniki, jednak liczba uczestników była niewielka. Przed zaleceniem witaminy B3 jako terapii konieczne jest przeprowadzenie większych badań.

Naturalne leczenie choroby Parkinsona Witamina B12

Ta witamina odgrywa kluczową rolę w funkcjonowaniu układu nerwowego i krwiotwórczego. Niedobór B12 może powodować objawy podobne do choroby Parkinsona (np. niepewność chodu, problemy z pamięcią) lub pogłębiać istniejące objawy choroby Parkinsona. Długotrwała terapia lewodopą może sprzyjać niedoborowi witamin B12 i B6. Dlatego eksperci zalecają regularne kontrolowanie poziomu witaminy B12 (np. poprzez pomiar stężenia holotranskobalaminy) . W przypadku objawów niedoboru należy uzupełniać witaminę B12, co często prowadzi do poprawy energii i koncentracji.

N-acetylocysteina (NAC)

NAC jest przeciwutleniaczem i prekursorem glutationu, substancji ochronnej organizmu przed stresem oksydacyjnym. Stres oksydacyjny przyczynia się do uszkodzenia komórek nerwowych w chorobie Parkinsona. NAC może zwiększać poziom glutationu w mózgu. W niewielkim badaniu (Thomas Jefferson University, 2016) pacjenci z chorobą Parkinsona otrzymywali przez 3 miesiące NAC (częściowo dożylnie, częściowo doustnie) jako dodatek do standardowej terapii. Wynik: w porównaniu z grupą kontrolną pacjenci otrzymujący NAC wykazali poprawę gęstości transporterów dopaminy w mózgu (mierzalną w DaTSCAN) oraz około 13% poprawę wyniku UPDRS (Unified Parkinson’s Disease Rating Scale). Podobne wyniki przedstawia ocena APDA: w niewielkim badaniu stwierdzono, że NAC pozytywnie wpływa na funkcjonowanie dopaminy i powoduje klinicznie mierzalne poprawy. Jednak inne badanie dało mniej jednoznaczne wyniki, dlatego przed ogólnym zaleceniem stosowania NAC konieczne są dalsze badania.

Naturalne leczenie choroby Parkinsona za pomocą probiotyków

Jak wspomniano powyżej, w chorobie Parkinsona na pierwszy plan wysuwa się zdrowie jelit. Oprócz diety pomocne mogą być probiotyczne suplementy diety. Specjalny probiotyk (Lactobacillus plantarum PS128) został przetestowany w Tajwanie w ramach otwartego badania. W ciągu 12 tygodni u uczestników poprawiła się motoryka i jakość życia. Obecnie trwa badanie kontrolowane placebo. Ogólnie rzecz biorąc, probiotyki są interesujące, ponieważ mogą pozytywnie wpływać na zaburzoną florę jelitową w chorobie Parkinsona – jednak badania muszą jeszcze wykazać, które szczepy i w jakich dawkach są optymalne.

Cytikolina (CDP-cholina)

Substancja wytwarzana przez organizm, która jest ważna dla budowy błon komórkowych i tworzenia neuroprzekaźników (np. acetylocholiny). Cytikolina jest dostępna w niektórych krajach jako suplement diety. Metaanaliza 7 badań sugeruje, że cytikolina w chorobie Parkinsona może nieco poprawiać motorykę i wzmacniać funkcje umysłowe – niektórzy uczestnicy mogli zmniejszyć dawkę lewodopy. Jednak badania te różniły się pod względem metodologicznym, a jakość dowodów jest ograniczona. Cytikolina jest uważana za dobrze tolerowaną, ale przed jej szerokim zastosowaniem konieczne są badania kliniczne o wyższej jakości.

Naturalne leczenie choroby Parkinsona za pomocą tiaminy (witamina B1)

W dziedzinie medycyny ortomolekularnej zainteresowanie budzi witamina B1 w wysokich dawkach. Włoscy neurolodzy pod kierownictwem dr Costantiniego poinformowali w niewielkich badaniach otwartych, że parenteralna terapia wysokimi dawkami tiaminy (np. 100 mg witaminy B1 domięśniowo 2 razy w tygodniu) prowadziła do wyraźnej i trwałej poprawy objawów motorycznych i niemotorycznych. W badaniu pilotażowym z udziałem 10 pacjentów z chorobą Parkinsona wartości UPDRS uległy znacznej poprawie, a wynik stadium choroby (Hoehn&Yahr) spadł średnio z 3,0 do 2,5. Wyniki te są godne uwagi, ale ze względu na brak grupy kontrolnej i ślepej próby należy je traktować z ostrożnością. Nie jest jasne, czy witamina B1 rzeczywiście ma wpływ na przebieg choroby, czy też zrównoważyła subtelne niedobory. Obecnie trwają dalsze badania mające na celu wyjaśnienie znaczenia tej terapii.

Podsumowując

Istnieje wiele suplementów diety, które są badane pod kątem ich przydatności w leczeniu choroby Parkinsona. Niektóre z nich – na przykład witamina D, B12 lub omega-3 – są ważne dla ogólnego stanu zdrowia i powinny być przyjmowane w przypadku niedoboru. Inne, takie jak witamina B3, B1, NAC lub probiotyki, dostarczają pierwszych obiecujących danych, ale nie są jeszcze wystarczająco udowodnione, aby można je było standardowo zalecać. Z kolei niektóre, takie jak koenzym Q10, rozczarowały w testach na ludziach. Zasadniczo pacjenci powinni zawsze omówić przyjmowanie suplementów ze swoim lekarzem, aby uniknąć interakcji lub niepotrzebnych wydatków. Suplementy diety mogą co najwyżej uzupełniać terapię konwencjonalną, ale nie mogą jej zastąpić.

Naturalne leczenie choroby Parkinsona: TCM, ajurweda i inne podejścia

Oprócz witamin i minerałów istnieją różne naturalne metody leczenia, które mogą być stosowane jako wsparcie w przypadku choroby Parkinsona. Na przykład w tradycyjnej medycynie chińskiej (TCM) choroba Parkinsona jest leczona mieszankami ziół i akupunkturą. Szereg badań i przeglądów sugeruje, że akupunktura jako terapia towarzysząca może łagodzić niektóre objawy – w szczególności zaburzenia snu, ból lub objawy psychiczne, takie jak lęk. Aktualny przegląd wykazał, że akupunktura, a zwłaszcza elektroakupunktura, jako uzupełnienie standardowej terapii może mieć klinicznie wartościowe efekty. Jednak dane są nadal ograniczone i częściowo sprzeczne, ponieważ wiele badań ma słabe strony metodologiczne. Niemniej jednak niektórzy pacjenci zgłaszają poprawę (np. rozluźnienie mięśni, lepszy sen) po akupunkturze. Ważne jest, aby wybrać terapeutę, który ma doświadczenie w leczeniu pacjentów z chorobą Parkinsona.

Kampavata w medycynie ajurwedyjskiej

W medycynie ajurwedyjskiej, tradycyjnym systemie opieki zdrowotnej Indii, choroba Parkinsona nazywana jest kampavata i od wieków leczona jest naturalnymi środkami. Terapie obejmują preparaty roślinne, masaże (abhyanga), kuracje detoksykacyjne (panchakarma) i jogę. Współczesne badania zaczynają weryfikować te podejścia. Wspomnieliśmy już o znanym środku ajurwedyjskim: Mucuna pruriens, fasola swędząca, jako naturalnym źródle L-dopy. Ponadto w ajurwedzie wysoko ceniona jest Ashwagandha (Withania somnifera, jagoda snu) – przypisuje się jej działanie ochronne na nerwy.

Badania na zwierzętach potwierdzają to: w modelu mysim choroby Parkinsona ekstrakt z ashwagandhy poprawił parametry biochemiczne i znacznie zmniejszył zaburzenia motoryczne. Również preparaty złożone (np. ashwagandha w połączeniu ze specjalnym preparatem koenzymu Q10) wykazały w badaniach na zwierzętach hamowanie patologii Parkinsona. W przypadku ludzi dostępne są dotychczas głównie opisy przypadków lub wyniki niewielkich badań, ale podejścia te są obiecujące i będą dalej badane. Ajurweda stawia również na metody relaksacyjne i sattwiczną (czystą, świeżą) dietę, co jest zgodne z naszymi powyższymi zaleceniami.

Naturalne leczenie choroby Parkinsona za pomocą homeopatii

A co z homeopatią i innymi metodami? Wielu pacjentów z chorobą Parkinsona próbuje również środków homeopatycznych lub kwiatów Bacha, mając nadzieję na łagodną pomoc. Niestety nie ma żadnych naukowych dowodów na to, że homeopatia może wpływać na objawy choroby Parkinsona – poza efektem placebo.

Podobnie jest z solami Schüsslera lub innymi ezoterycznymi metodami: w tym przypadku obowiązuje zasada, że kto w to wierzy i nie wyrządza tym żadnej szkody, może stosować te metody jako wsparcie, ale nie powinien oczekiwać cudów. Znacznie bardziej obiecujące są nowsze alternatywne metody, takie jak medyczna marihuana. W szczególności intensywnie badany jest CBD (kannabidiol), nieodurzający składnik konopi. CBD ma właściwości przeciwutleniające i przeciwzapalne w warunkach laboratoryjnych. Niewielkie badania kliniczne wykazują już korzyści w przypadku niektórych objawów: w otwartych badaniach pacjenci z chorobą Parkinsona przyjmujący CBD lepiej spali i rzadziej cierpieli na lęki lub wahania nastroju. W badaniu z podwójnie ślepą próbą przeprowadzonym na 21 pacjentach nie stwierdzono poprawy motoryki, ale zaobserwowano poprawę jakości życia.

Również w przypadku psychoz związanych z chorobą Parkinsona (halucynacje) zaobserwowano zmniejszenie objawów dzięki CBD. Wyniki te są wstępne, ale obecnie prowadzonych jest kilka badań mających na celu określenie optymalnej dawki i bezpieczeństwa stosowania CBD w chorobie Parkinsona. Ponieważ preparaty z konopi indyjskich są częściowo dostępne bez recepty, należy zachować ostrożność – jakość i zawartość produktów są bardzo zróżnicowane. Przed wypróbowaniem produktów zawierających CBD lub THC zaleca się konsultację z neurologiem.

Muzykoterapia, ergoterapia i psychoterapia

Na koniec warto wspomnieć o innych terapiach towarzyszących: muzykoterapia (ćwiczenia rytmiczne wyraźnie poprawiają chód), ergoterapia (pomaga radzić sobie w codziennym życiu i trenować precyzyjne ruchy rąk) oraz psychoterapia lub grupy wsparcia (wsparcie psychiczne) mogą znacznie ułatwić życie z chorobą Parkinsona. Masaż i zabiegi cieplne rozluźniają napięcie mięśniowe i mogą pomóc w walce z bólem. Do holistycznej koncepcji leczenia należą również porady dotyczące higieny snu, terapia mowy i trening pamięci. Każdy pacjent reaguje inaczej na takie środki – w tym przypadku należy indywidualnie wypróbować, co jest dla niego dobre.

Wniosek: holistyczne leczenie choroby Parkinsona przy pomocy naturalnych środków

Chociaż choroba Parkinsona nie jest jak dotąd uleczalna, możliwości pozytywnego wpływania na przebieg choroby uległy rozszerzeniu. Oprócz uznanej terapii farmakologicznej warto rozważyć naturalne metody leczenia. Podstawą jest dokładna diagnoza – osoby z objawami niespokojnych nóg powinny dokładnie sprawdzić, czy nie kryje się za tym choroba Parkinsona lub odwrotnie, ponieważ mogą wystąpić błędne interpretacje.

Jeśli diagnoza choroby Parkinsona jest potwierdzona, osoby dotknięte tą chorobą mogą wiele osiągnąć poprzez zmianę stylu życia: regularna aktywność fizyczna, fizjoterapia, relaksacja i zbilansowana dieta (na przykład zgodnie z zasadami diety śródziemnomorskiej) są podstawowymi elementami pozwalającymi zachować siłę, sprawność ruchową i dobre samopoczucie. Dodatkowo stosuje się naturalne metody leczenia, takie jak akupunktura, zioła ajurwedyjskie lub sprawdzone suplementy diety. Szczególnie w przypadku witamin i suplementów należy zwracać uwagę na aktualny stan wiedzy naukowej: niektóre z nich, takie jak witamina D lub B12, należy uzupełniać (w przypadku niedoboru), inne, takie jak witamina B3 lub N-acetylocysteina, wykazują pierwsze pozytywne wyniki w badaniach. Jednocześnie należy powstrzymać się od nadmiernych oczekiwań – nie ma cudownych środków. Terapie takie jak homeopatia mogą wprawdzie w indywidualnych przypadkach poprawić subiektywne samopoczucie, ale nie zastępują środków opartych na dowodach naukowych.

Pacjenci, ich bliscy i personel medyczny

Dla pacjentów, ich bliskich, a także personelu medycznego ważne jest, aby myśleć holistycznie: choroba Parkinsona dotyka ciało, umysł i duszę, dlatego też wsparcie powinno być równie wszechstronne. Medycyna konwencjonalna i medycyna naturalna nie wykluczają się wzajemnie, ale mogą iść w parze. Na przykład pacjent może w ciągu dnia korzystać z leków i fizjoterapii, a wieczorem zrelaksować się dzięki jodze i filiżance uspokajającej herbaty ziołowej. Kluczowe znaczenie ma dobre skoordynowanie wszystkich działań i poinformowanie lekarza o dodatkowych preparatach lub terapiach. Dzięki takiej integracyjnej strategii nie można wyleczyć choroby Parkinsona, ale można ją lepiej kontrolować. Osoby dotknięte chorobą odzyskują większą kontrolę nad swoim zdrowiem, co w znacznym stopniu przyczynia się do zachowania jakości życia i samodzielności tak długo, jak to możliwe.